De vissenkom

Doel

De vissenkom is een dialoogvorm die gebruikt kan worden om onderwerpen met grote groepen te bespreken. Soms wordt deze werkvorm ook ingezet bij Open Space. Het grote voordeel van de vissenkom is dat deze er voor zorgt dat de hele groep participeert in het gesprek.
De werkvorm zorgt er ook voor dat de afstand tussen de sprekers en het publiek vermindert.

Bruikbaar bij

Om kennis een ervaring over te dragen, bijvoorbeeld ervaren medewerkers aan onervaren medewerkers, bespreken van een intervisiecase, of het bespreken van een probleem.

Aanpak basisuitvoering

Vijf stoelen worden in een binnen cirkel geplaatst. Dit is de vissenkom. De overige stoelen worden in concentrische cirkels rondom de vissenkom geplaatst.
Vier deelnemers worden uitgenodigd om in de vissenkom plaats te nemen. Bij een open vissenkom blijft de vijfde stoel daardoor leeg.

De facilitator introduceert het onderwerp en de deelnemers starten het gesprek over dit onderwerp. De deelnemers buiten de vissenkom luisteren naar wat gezegd wordt.

In een open vissenkom kan ieder lid van het ‘publiek’, op elk moment, op de lege stoel in de vissenkom plaatsnemen en zo deelnemen aan het gesprek. Als dat gebeurt dient één van de andere deelnemers in de vissenkom op te staan en de vissenkom te verlaten. Het gesprek vervolgt met deelnemers die regelmatig de vissenkom in- en uitgaan. Afhankelijk van de grootte van het publiek kunnen veel deelnemers in de vissenkom plaatsnemen. Als het gesprek in herhaling valt of als de vooraf afgesproken tijd voorbij is, wordt de vissenkom gesloten. De facilitator geeft een samenvatting van hetgeen besproken is.

In een gesloten vissenkom spreken de deelnemers met elkaar gedurende een vooraf bepaalde tijd. Als de tijd voorbij is, verlaten zij de vissenkom en nemen vijf nieuwe deelnemers plaats. Dit gaat door totdat een groot deel van het ‘publiek’ een deel van de tijd in de vissenkom heeft plaatsgenomen. Als de laatste groep klaar is, sluit de facilitator de vissenkom en vat het gesprek samen.

Het gesprek eindigt als het gesprek klaar is.
Afhankelijk van het doel van de meeting kun je de gedeelde kennis in de vissenkom vastleggen.

Mogelijkheden
Heb je deze techniek ingezet bij een intervisie, dan kun je de deelnemers in de buitenring de gedeelde tips op post-its laten schrijven. Vervolgens plak je de tips op een muur, laat ze bundelen en is het aan de case-inbrenger aan te geven welke tips hij gaat oppakken.
Je kunt ook elke deelnemer een samenvatting voor zichzelf laten schrijven en via de werkvorm oprollen (1-2-4-All) tot een samenvatting komen.

Variatie

In de PDF staat nog tips, variaties en hoe een beschrijving op welke manier je deze techniek online kunt uitvoeren..

Meer informatie

Wil je meer werkvormen leren en leren ze optimaal in te zetten? Dan is de training ‘Wijs met Werkvormen (Creatief Faciliteren van Werkvormen in Brainstorms)’ die ik bij de Facilitation Academy geef echt iets voor jou.

Naar de training

Download deze werkvorm

Terug naar het overzicht